Sorgulama

İnternet Üzerinde Bilgilerimize Ne Oluyor?

2016’da gündeme gelen olayı herkes duymuştur. Mark Zuckerberg Facebook kullanıcılarının bilgilerini Cambridge Analytica’ya satmıştı. Şimdi baştan söylemem gerekiyor ki bilgileri satmak denilince akla hemen sadece mail, şifre, ad, soyad gibi basit bilgiler gelmesin. Cinsiyet, yer, özel yazışmaları, siyasi görüşleri, dini inançları… Bu ve bunun gibi sayısız bilgilerle birlikte sizi sizden daha iyi tanıyorlar diyebilirim.

Bilgi satma olayına gelecek olursak… Facebook kullananlar bilir. Platformda kişilik testleri olur. En çok kullandığın mesaj yazısı, profilinde en çok beğeni ve yorum atan kişilerin listesi gibi gibi sayamayacağım kadar çok çeşit testler bulunuyor. Bu testlere başlamadan önce sizden izin bilgilerinize erişim için izin isteniyor. Çoğu kişi umursamadan hatta okumadan tıklayarak erişimi açıyor. Testi yapıyorlar yapmasına ama bu bilgilere ne oluyor?

Cambridge Üniversitesi akademik psikolog ve veri bilimcisi Dr. Alexander Kogan, Facebook üzerinde bir kişilik testi yayınladı. 2016’da bu kişilik testleri çok popülerdi. Emin olun yapmayan kalmamıştı ,buna ben de dahil. Bu testi 300 bin kişi Alexander Kogan’a kendi verilerine erişim izni verdi. Ancak bu sayede izin verenlerin ağındaki 87 milyon kişinin bilgilerine erişti. Kogan bu verileri ise 2016 ABD seçimlerinde Trump kampanyasına milyarlarca dolar katkı sağlayan Robert Mercer’a ait Cambridge Analytica’ya sattı. Cambridge Analytica, seçimde bu dataları reklam hedeflemesi amacıyla kullandı.

2016’da Facebook üzerinde bir şey daha popülerdi. Bu da bir testti ancak Facebook üzerinden değildi. Oilsjt Analytica diye geçen site size 15 tane soru soruyordu. Sitenin sorduğu sorular ise “Kedi mi köpek mi? Çay mı kahve mi? Normalde kaçta uyanırsın?” gibi kesinlikle özel olmayan basit sorulardı. Bu soruları tamamladığınızda ise sizin adınızı bulacağı iddiası vardı. Ben de ilk gördüğümde inanmayıp denemiştim. İlk 2 denememde bulamadı ancak 3. de adımı buldu. O anki yaşadığım şaşkınlığı düşünün. Aklıma tarayıcım ve Facebook üzerinden bilgilerime ulaşıp da adımı bulduğu düşüncesi geldi. Başkaları da bunu düşünmüştü. VPN açıp gizli sekmeden bu testi yaptım ve yine adıma ulaşmıştı. Başka cihazda da adım çıkmıştı. Yani tarayıcı veya ip üzerinden bilgilerime ulaşmıyordu.

Araştırma yaptığımda tüm Türkçe kaynakların neredeyse hep aynı olduğunu gördüm. Ben de yabancı kaynaklara yönelip ordan bilgi edinmeye çalıştım. Siteyi yapan kişi Inti de Ceukelaire adında Belçika Oilsjt’li bir hacker. Bu site Cambridge Analtyica olayından sonra açıldı muhtemelen de bu olaya büyük bir gönderme amaçlı yapıldı. En azından amaçlarından biri buydu ana olarak amacını bilmemiz ne yazık ki imkansız.

Yazıyı yazan kişi hackera Facebook Connect’i kullanıp üçüncü taraf web sitelerinin Facebook hesabınızla giriş yapmanıza izin vererek bu bilgilere ulaşıp ulaşmadığını sorduğunda aldığı cevap “Kuzey kadar soğuk.” olmuş. Asıl cevabı 1 Nisan’da Twitter üzerinden vereceğini söylemiş ancak 1 Nisan’da hiç twit atmadığını gördüm. 1 Nisan şakası olduğunu düşünüyorum ki bu adamın yaptığı tek şaka bu değil. Siteye şuan ulaşılamıyor ancak sitenin root domain kısmını silip girdiğimizde bir Youtube linki açılıyor. Rick Roll’d adlı trolleme şarkısı… Bunu ”Kandırdım” şarkısının yabancı meme hali olarak düşünebilirsiniz.

Böyle basit sorularla bile bizi bulabilen bir site… Cambridge Analytica olayından sonra olması daha da ilgi çekici. O zamanlar tek kullandığım sosyal medya platformu Facebook’tu. Yani bilgileri oradan almış olmalı. Büyük bir veri hırsızlığı. Tabii bunlar sadece komplo teorisi olarak kalıyor. Bu bilgilere nereden erişti bilmiyorum ancak bu bilgileri global çapında birinin sahip olduğunu düşünün. Büyük bir güç. Sizi sizden daha iyi tanıyan biri sizi nasıl yönlendireceğini de bilir. Günümüzde manipülasyonlar daha da yaygın olduğundan bunun kaçınılmaz olduğundan emin olun.

İnternet artık güvenli bir ortam olmaktan iyice çıktı. Bizden habersiz neler yapıldığını bilmediğimiz bir ortam… Bunun için yapılacak tek şey uyanık olmak. Bilgi erişimi verdiğiniz yerlere dikkat etmek. Gücü onlara vermek yerine elimizde tutmalıyız.

Kaynakça:

digitalage.com.tr/facebook-kisisel-veri-skandali-hakkinda-bilmeniz-gereken-her-sey/

thenextweb.com/insider/2018/03/30/site-guesses-exactly-based-just-15-questions/

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir